วัดหนองบัว ทิศเหนือช่องที่ 5(กัณฑ์ที่ 4 ตอนกลางและตอนท้าย)1.8

Description

Digital Data

TITLE:
น่าน
AUTHOR:
หอภาพถ่ายล้านนา โดย มูลนิธิรองศาสตราจารย์ กันต์ พูนพิพัฒน์
KEYWORDS:
DESCRIPTION:

ภาพเขียนจิตรกรรมบริเวณฝั่งขวาหน้าปราสาท (ข้างปรัมทำพิธี) เขียนเรื่องราวในตอนที่พระนางสุชาตดึงสาฟื้นจากความตาย ดังเนื้อเรื่องในชาดกตอนหนึ่งความว่า “นางสุชาตดึงสาฟื้นจากความตายขึ้นมา พระเจ้าธรรมสุตะและอำมาตย์ เสนา ปุโรหิต ข้าเฝ้าทั้งหลาย เห็นพระราชธิดาทรงฟื้นพระชนม์ขึ้น ได้พร้อมกันให้สาธุการ และทรัพย์สิ่งของบูชาสุริยคาธ พระนางสุธรรมาพระมเหสีได้สวมกอดพระราชธิดาแสดงความยินดี แล้วพระราชทานเครื่องใช้สอยเป็นอันมากแก่สุริยคาธ”ครั้นนั้นพระราชาตรัสกับสุริยคาธว่า “ดูก่อนพ่อสุริยคาธ เรายกธิดาของเราคนนี้ให้เป็นบาทบริจาริกาของพ่อ และจักอภิเษกพ่อให้ครองราชสมบัติ”ได้ยินดังนั้นสุริยคาธจึงกราบทูลกษัตริย์ว่า “ข้าแต่พระองค์ผู้ประเสริฐ ข้าพระพุทธเจ้ายากจนมาจากต่างประเทศ ไม่สมควรเพื่อรับราชสมบัติ จะขอทูลลาเที่ยวไปสู่ทิศน้อยใหญ่” สดับได้ดังนั้นกษัตริย์จึงนิ่งไป ฝ่ายพระนางสุชาตดึงสา จึงกราบทูลว่า “พระพุทธเจ้าข้า ถ้าสุริยคาธจะเที่ยวไปสู่ทิศน้อยทิศใหญ่ หม่อมฉันจักตามไป หม่อมฉันไม่ปรารถนาพรากจากสุริยคาธ ชีวิตของหม่อมฉันอยู่ใต้บาทของเขา เพราะฉะนั้น ขอพระองค์ได้ทรงห้ามเขาไว้เถิด”

เมื่อได้ยินพระกุมารีของตนทูลขอดังนั้น ผู้เป็นบิดาและมารดาหาจะไม่นิ่งนอนใจ จึงพร้อมใจกันอ้อนวอนสุริยคาธไว้ แล้วกระทำวิวาหมงคลกับพระราชธิดาตามขนบธรรมเนียมราชประเพณี แล้วจึงโปรดให้ประทับอยู่ ณ ปราสาททองหลังหนึ่ง 

ส่วนจันทคาธ บัดนั้นอาศัยอยู่ที่เรือนของอุกัษฐเศรษฐี เป็นที่รักที่พอใจของเศรษฐีมาก เมื่อต้องการสิ่งใดก็ได้สิ่งนั้นทุกอย่าง

กษัตริย์ธรรมสุชาตทรงเครื่องแบบกษัตริย์สวมกระบังหน้ามีกรรเจียก คือเครื่องประดับหูมีรูปเป็นกระหนก ใช้ประกอบกับพระมหามงกุฎ พระชฎา หรือรัดเกล้า และสวมกรองศอทับบนเสื้อแขนยาว มีทับทรวงและสายสังวาลสะพายแล่ง สวมพาหุรัดที่ต้นแขน นุ่งสนับเพลา คือกางเกงขายาวประมาณครึ่งแข้งมีผ้าห้อยหน้าหรือชายไหวระหว่างชายแครง มีแถบผ้าปลายงอนหุ้มปลายขากางเกงทั้ง 2 ข้าง นุ่งโจงทับ ปัจจุบันยังหมายถึงกางเกงด้วย ราชาศัพท์ใช้ว่า พระสนับเพลา พระนางสุธรรมาพระมเหสีแต่งกายแบบหญิงในราชสำนักล้านนาคือนำผ้าแถบสีเรียบมาห่มเฉียงแบบสไบ หรือคล้องทิ้งชายไปด้านหลังเรียกว่า “สะหว้ายแหล้ง” หรือ “เบี่ยงบ้าย” นุ่งซิ่นตีนจกคำคือซิ่นที่ต่อด้วยตีนจกที่ทอด้วยดิ้นทอง หรือดิ้นเงิน ส่วนมากนิยมใช้ในหมู่เจ้านายฝ่ายหญิงของล้านนา ส่วนท้องซิ่นก็เป็นรูปแบบเฉพาะที่พบได้แต่ในเมืองน่านเท่านั้น นับเป็นเอกลักษณ์อย่างหนึ่งของผ้าซิ่นในเมืองน่าน ไว้ผมมุ่นมวยแบบ “วิดว้อง” ไว้กลางศีรษะมัดมวยด้วยสร้อยคำหรือสร้อยทอง เจาะหูใส่ “ลานหู” มีลักษณะเป็นแผ่นใบลาน แผ่นเงิน หรือทองคำ นำมาม้วนแล้วใส่เข้าไป 

ส่วนสุริยคาธสวมใส่เสื้อแขนยาวและกางเกงขายาวสีขาว ผมตัดสั้น

PUBLISHER:
หอภาพถ่ายล้านนา โดย มูลนิธิรองศาสตราจารย์ กันต์ พูนพิพัฒน์
OTHER CONTRIBUTORS:
หอภาพถ่ายล้านนา โดย มูลนิธิรองศาสตราจารย์ กันต์ พูนพิพัฒน์
DATE:
07/02/2558
RESOURCE TYPE:
จิตรกรรมฝาผนัง
FORMAT:
Image/jpeg
RESOURCE IDENTIFIER:
คณะกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิหอภาพถ่ายล้านนา ในกำกับของกรรมการอำนวยการหอภาพถ่ายล้านนา
SOURCE:
จิตรกรรมฝาผนัง
LANGUAGE:
ไทย/อังกฤษ
RELATION:
COVERAGE:
วัดหนองบัว อ.ท่าวังผา จ.น่าน ภาคเหนือ ประเทศไทย
RIGHT MANAGEMENT:
หอภาพถ่ายล้านนา โดย มูลนิธิรองศาสตราจารย์ กันต์ พูนพิพัฒน์

Physical Data

COLLECTION NAME:
น่าน
IMAGE CODE:
000
SUBJECT AGE:
CATEGORY:
จิตรกรรมฝาผนัง
PROVENANCE:
รองศาสตราจารย์กันต์ พูนพิพัฒน์
COVERAGE:
วัดหนองบัว อ.ท่าวังผา จ.น่าน ภาคเหนือ ประเทศไทย view map
ORIGINAL SIZE:
000
DIGITAL SIZE:
000