วัดหนองบัว ทิศตะวันออก(กัณฑ์ที่ 5)1.1

Description

Digital Data

TITLE:
น่าน
AUTHOR:
หอภาพถ่ายล้านนา โดย มูลนิธิรองศาสตราจารย์ กันต์ พูนพิพัฒน์
KEYWORDS:
DESCRIPTION:

ภาพเขียนจิตรกรรมกัณฑ์ที่ 5 เทวธิสังการลภนวิโยคกัณฑ์ เขียนเล่าเรื่องราวที่เกิดขึ้นบริเวณปราสาทของพระญาพรหมจักรพรรดิ ณ เมืองอินทปัตถ์ โดยเรื่องราวที่เกิดขึ้นบริเวณปราสาทหลังนี้มีด้วยกันถึง 7 เหตุการณ์ ประกอบด้วย

เหตุการณ์ที่ 1 เกิดที่ฝั่งขวามือของปราสาท เป็นเหตุการณ์ตอนกำเนิดพระนางเทวธิสังกา และมีโหรามมาทำนายชะตาชีวิตของพระนางเทวธิสังกา 

เหตุการณ์ที่ 2 เกิดที่ฝั่งซ้ายมือด้านหน้าของปราสาท ในบริเวณนี้ภาพเขียนลบเลือนไปเกือบทั้งหมด เป็นเหตุการณ์ตอนที่นางเทวธิสังกาถูกเขี้ยวเสือ ที่ปลายด้ามมีดตกลงใส่หลังพระบาท จนเป็นเหตุให้สิ้นพระชนม์ ดังคำทำนายของโหราที่ทำนายไว้ครั้นประสูติ

เหตุการณ์ที่ 3 เกิดที่ด้านในฝั่งกลาง บริเวณซ้ายมือของปราสาท เป็นตอนที่พระนางเทวธิสังกาสิ้นพระชนม์ นำมาซึ่งความโศกเศร้าแก่พระราชบิดาเเละพระมารดา

เหตุการณ์ที่ 4 เกิดที่ฝั่งด้านกลางซ้ายด้านหน้าของปราสาท ในบริเวณนี้ภาพเขียนลบเลือนไปเกือบทั้งหมด สันนิษฐานว่าน่าจะเป็นตอนที่นายสำเภานามว่า “โคษฐะ” เข้าเฝ้าพระญาพรหมจักรพรรดิ และทราบข่าวการสิ้นพระชนม์ของพระธิดา จึงกราบทูลว่าเจ้าเมืองว่า “ข้าแต่มหาราช บุตรของข้าพระพุทธเจ้าไปเที่ยวป่า ถูกเสือกัดตายได้ประมาณ 7 วัน และได้ทราบว่าบุตรของอุกัษฐะเศรษฐีนามว่า “จันทคาธ” สามารถรักษาคนตายให้ฟื้นคืนได้ ตนจึงไหว้วานให้รักษาบุตรของตน จนฟื้นคืนจากความตาย” ครั้นสดับได้ดังนั้นพระญาเจ้าพรหมจักรพรรดิจึงรับสั่งให้นายสำเภาไปเชิญจันทคาธมารักษาพระธิดา ณ เมืองอินทปัตถ์

เหตุการณ์ที่ 4 เกิดที่ฝั่งด้านซ้ายสุดของปราสาท บริเวณริมกำแพงพระราชวัง ในบริเวณนี้ภาพเขียนลบเลือนไปเกือบทั้งหมด สันนิษฐานว่าน่าจะเป็นตอนที่จันทคาธมาถึงยังเมืองอินทปัตถ์ จึงเข้ากราบทูลพระญาพรหมจักรพรรดิว่าตนนั้นมีทิพยโอสถ สามารถรักษาคนตายให้ฟื้นคืนได้

เหตุการณ์ที่ 5 เกิดที่บริเวณระเบียงฝั่งด้านหน้าขวาของปราสาท เป็นตอนที่จันทคาธรักษาพระนางเทวธสังกาด้วยทิพยโอสถ ครั้นเมื่อจันทคาธเคี้ยวทิพยโอสถใส่พระโอษฐ์ของพระราชบุตรีในวาระแรก พระสรีระของพระราชบุตรีก็มีอาการอบอุ่นขึ้น วาระที่ 2 ทรงหายใจเข้าออกได้ วาระที่ 3 ทรงพลิกพระกายได้ วาระที่ 4 ทรงขอน้ำเสวยได้ วาระที่ 5 ทรงเสวยพระกระยาหารได้ วาระที่ 6 แผลที่ถูกเขี้ยวเสือหายเป็นปรกติ วาระที่ 7 ทรงลุกขึ้นถวายบังคมพระราชบิดามารดาได้ และมีพระรูปโฉมเป็นปรกติ”

เหตุการณ์ที่ 6 เกิดที่ฝั่งด้านกลางและด้านขวาของปราสาท เป็นเรื่องราวภายหลังจากที่พระนางเทวธิสังกาฟื้นคืนจากความตาย จึงได้อภิเษกกับจันทคาธ เเละครองเมืองอินทปัตถ์ในเวลาต่อมา 

ภาพเขียนบริเวณด้านในกลางปราสาทนั้น เป็นตอนที่เจ้าจันทคาธขึ้นครองเมืองอินทปัตถ์ โดยมีพระนางเทวธิสังกาเป็นมเหสีประทับอยู่ด้านข้าง

เหตุการณ์ที่ 7 เป็นเหตุการณ์สุดท้ายที่เกิดขึ้นบริเวณระเบียงฝั่งขวาของปราสาทด้านริมกำแพงพระราชวัง ใกล้กับศาลาทางเข้าออกของพระราชวัง เขียนภาพจันทคาธเเละพระนางเทวธสังกา  เป็นเรื่องราวในตอนที่เจ้าจันทคาธระลึกถึงบิดามารดาเเละพระเชษฐา เเละใคร่กลับไปเยี่ยมพระเชษฐา ที่เมืองกาสี

ภาพเขียนปราสาทเมืองอินทปัตถ์มีรูปแบบสถาปัตยกรรมที่มีความคล้ายคลึงกับวัดในภาคเหนือในยุคนั้น คือ มีลักษณะเป็นปราสาททรงตรีมุข ส่วนหลังคามีลักษณะเป็นปีกนกลดสองชั้น ส่วนกลางของหลังคาเป็นทรงสูงสามชั้นมียอดแหลม มุงด้วยกระเบื้องสี ช่อฟ้าลวดลายเป็นหัวนาค ซึ่งน่าจะรับเอาอิทธิพลความนิยมในการสร้างมาจากกรุงเทพ เเล้วนำมาผสมผสานกับสถาปัตยกรรมแบบล้านนา ส่วนหน้าแหนบ หรือ หน้าบันแกะสลักสวดลายพันธ์พฤกษา ด้านข้างทั้งสองฝั่งเป็นอาคารทรงโถง มีพระวิสูตรกางกั้น ภายในห้อยโคมแก้วที่นำเข้ามาจากต่างประเทศ

PUBLISHER:
หอภาพถ่ายล้านนา โดย มูลนิธิรองศาสตราจารย์ กันต์ พูนพิพัฒน์
OTHER CONTRIBUTORS:
หอภาพถ่ายล้านนา โดย มูลนิธิรองศาสตราจารย์ กันต์ พูนพิพัฒน์
DATE:
07/02/2558
RESOURCE TYPE:
จิตรกรรมฝาผนัง
FORMAT:
Image/jpeg
RESOURCE IDENTIFIER:
คณะกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิหอภาพถ่ายล้านนา ในกำกับของกรรมการอำนวยการหอภาพถ่ายล้านนา
SOURCE:
จิตรกรรมฝาผนัง
LANGUAGE:
ไทย/อังกฤษ
RELATION:
COVERAGE:
วัดหนองบัว อ.ท่าวังผา จ.น่าน ภาคเหนือ ประเทศไทย
RIGHT MANAGEMENT:
หอภาพถ่ายล้านนา โดย มูลนิธิรองศาสตราจารย์ กันต์ พูนพิพัฒน์

Physical Data

COLLECTION NAME:
น่าน
IMAGE CODE:
000
SUBJECT AGE:
CATEGORY:
จิตรกรรมฝาผนัง
PROVENANCE:
ศาสตราจารย์กันต์ พูนพิพัฒน์
COVERAGE:
วัดหนองบัว อ.ท่าวังผา จ.น่าน ภาคเหนือ ประเทศไทย view map
ORIGINAL SIZE:
17.29 x 3.4 เมตร(ขนาดรวมทั้งฝาผนัง)
DIGITAL SIZE:
15,200 x 9,400 Pixels

Loading