วัดหนองบัว ทิศตะวันออก(กัณฑ์ที่ 5)1.0

Description

Digital Data

TITLE:
น่าน
AUTHOR:
หอภาพถ่ายล้านนา โดย มูลนิธิรองศาสตราจารย์ กันต์ พูนพิพัฒน์
KEYWORDS:
DESCRIPTION:

ภาพเขียนจิตรกรรมส่วนนี้ เริ่มเล่าเรื่องจากฝั่งทิศเหนือของฝาผนังด้านทิศตะวันออก กัณฑ์ที่ 5 เทวธิสังการลภนวิโยคกัณฑ์ (ซึ่งภาพส่วนใหญ่ในฝั่งนี้ลบเลือนไปมาก และยังถือว่าเป็นโชคดีที่เคยมีผู้ที่ได้บันทึกภาพไว้บางส่วนก่อนที่จะถูกลบเลือนไป) ภาพเขียนในส่วนนี้ได้เล่าเรื่องในส่วนต่อของกัณฑ์ที่ 5 เทวธิสังการลภนวิโยคกัณฑ์ จากจิตรกรรมฝาผนังทิศเหนือด้านล่างของช่องที่ 6 เขียนเล่าในตอนประสูตินางเทวธิสังกา พระธิดาของพระพรหมจักรพรรดิ เจ้าผู้ครองเมืองอินทปัตถ์ ทรงให้พราหมณ์มาทำนายชะตาชีวิตราชธิดาไว้ว่า พระราชธิดาจะมีพระองค์บริบูรณ์ด้วยพระลักษณะ แต่ประสูติในพระฤกษ์ไม่ดีจักสิ้นพระชนม์ ด้วยถูกเสือกัดในเวลามีพระชนม์ 12 ขวบ แล้วจักกลับได้พระชนม์ในภายหลัง แล้วจักได้พระสามีที่เป็นบุรุษทุคคตะมาจากต่างประเทศ พระสามีนั้นเป็นผู้มีบุญมากมีอานุภาพมาก จักปรากฏในชมพูทวีปทั้งสิ้น ความนั้นสร้างความตระหนกแก่ผู้เป็นพระบิดาแลพระมารดายิ่ง สั่งมิให้พระราชกุมารีเสด็จออกจากปราสาท แม้แต่ประพาส ณ พื้นดิน เพราะทรงกลัวภัยสองอย่าง คือ ภัยอันเกิดแต่เสือโคร่ง และภัยอันเกิดแต่บุรุษทุคคตะ กาลต่อมามีพ่อค้าสำเภาจากต่างประเทศคนหนึ่ง นำมีดเล็กด้ามทำด้วยเขี้ยวเสือไปถวายพระราชกุมารี ๆ ทรงพอพระทัยมาก ทรงเก็บไว้ในที่สูงแต่มีดนั้นพลัดตก ปลายด้ามถูกหลังพระบาท มีพระโลหิตออก และได้รับการรักษาจากหมอหลวงโดยทันที จากแผลเล็กกลายเป็นแผลใหญ่ขึ้นจนสิ้นพระชนม์ในที่สุด เป็นไปตามคำทำนายที่โหราทำนายไว้เมื่อครั้นประสูติกาลเหตุการณ์ต่อมาภายหลังจากพระราชธิดาสิ้นพระชนม์ มีนายสำเภาชื่อ “โคษฐะ” นำเครื่องราชบรรณาการขึ้นจากสำเภาไปเฝ้าพระเจ้าพรหมจักรพรรดิ ณ เมืองอินทปัตถ์และได้ทราบข่าวถึงการสิ้นพระชนม์ของพระธิดาพระเจ้าพรหมจักรพรรดิ นายสำเภอจึงได้ทูลว่า “ข้าแต่มหาราช บุตรของข้าพระพุทธเจ้าไปเที่ยวป่าถูกเสือกัดตายได้ประมาณ 7 วัน และได้ทราบว่าบุตรของอุกัษฐะเศรษฐีชื่อ “จันทคาธ” รับรักษาด้วยทิพยโอสถ แก้ฟื้นขึ้นได้เป็นปกติ” พระเจ้าพรหมจักรพรรดิจึงรับสั่งให้นายสำเภาไปรับจันทคาธมารักษานางเทวธิสังกา กาลต่อมาจันทคาธรักษานางเทวธิสังกาจนฟื้นจากความตาย  สร้างความปิติยินดีของพระราชบิดาและพระมารดาเป็นอย่างมาก จึงทราบซึ้งในบุญคุณ และให้นางเทวธิสังกาอภิเษกกับจันทคาธ กาลต่อมาภายหลังจากอภิเษกกับนางเทวธิสังกาได้ปีกว่าๆ เจ้าจันทคาธใคร่อยากกลับไปเมืองกาสี เพื่อจักไปเยี่ยมเยียนเจ้าสุริยคาธ (พี่ชายเจ้าจันทธคาธ) ครั้นนั้นนางเทวธิสังกาทูลขอเสด็จไปด้วย จึงทูลลาพระราชบิดาและพระมารดา เดินทางออกจากเมืองอินทปัตถ์ สู่เมืองกาสี ด้วยเรือ ในระหว่างเดินทางเกิดพายุพัดกระหน่ำอย่างหนัก จนเรือพระที่นั่งเกิดอัปปางท่ามกลางมหาสมุทร คนทั้งหลายในเรือตกลงสู่มหาสมุทรเป็นเหยื่อเต่าแลปลาทั้งสิ้น ส่วนเจ้าจันทคาธและนางเทวธิสังกา ทรงเกาะแผ่นกระดานไว้แผ่นหนึ่ง ล่องลอยไปตามกระแสน้ำ ไม่ช้าพระหัตถ์ของทั้งสองก็หลุดจากแผ่นกระดาน พลัดกันไปคนละทาง ด้านนางเทวธิสังกาถูกคลื่นซัดเข้าฝั่ง เมื่อนางขึ้นจากฝั่งก็ทรงกรรแสงถึงพระสวามีไปตามฝั่งได้ 2-3 วันก็ทรงพบทาง และเสด็จไปตามทางนั้น บรรลุถึงบ้านป่าแห่งหนึ่ง ทอดพระเนตรเห็นแสงไฟในเรือนหลังหนึ่ง จึงเข้าไปใกล้ แลเห็นหญิงชราคนหนึ่งชื่อ “ปริสุทธี” ทรงตรัสกับนางปริสุทธิว่า “ข้าแต่ยาย ฉันขออาศัยสักคืนหนึ่งเถิด” นางปริสุทธีถามความว่า “แม่มาจากไหน” นางเทวธิสังกาจึงตอบว่า “ฉันมาเรือ ๆ แตก ไม่มีที่พึ่ง จึงมาขออาศัยด้วย” นางปริสุทธิเห็นรูปร่างอันสมบูรณ์ด้วยลักษณะของนางเจ้า เป็นที่เจริญใจก็มีจิตยินดี ได้ให้ข้าวน้ำผ้าผ่อนแก่นาง ตั้งให้เป็นบุตรีของตน 

เรื่องในกัณฑ์ที่ 5 เทวธิสังการลภนวิโยคกัณฑ์ จบลงที่ฝั่งทิศเหนือของฝาผนังทิศตะวันออก

PUBLISHER:
หอภาพถ่ายล้านนา โดย มูลนิธิรองศาสตราจารย์ กันต์ พูนพิพัฒน์
OTHER CONTRIBUTORS:
หอภาพถ่ายล้านนา โดย มูลนิธิรองศาสตราจารย์ กันต์ พูนพิพัฒน์
DATE:
07/02/2558
RESOURCE TYPE:
จิตรกรรมฝาผนัง
FORMAT:
Image/jpeg
RESOURCE IDENTIFIER:
คณะกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิหอภาพถ่ายล้านนา ในกำกับของกรรมการอำนวยการหอภาพถ่ายล้านนา
SOURCE:
จิตรกรรมฝาผนัง
LANGUAGE:
ไทย/อังกฤษ
RELATION:
COVERAGE:
วัดหนองบัว อ.ท่าวังผา จ.น่าน ภาคเหนือ ประเทศไทย
RIGHT MANAGEMENT:
หอภาพถ่ายล้านนา โดย มูลนิธิรองศาสตราจารย์ กันต์ พูนพิพัฒน์

Physical Data

COLLECTION NAME:
น่าน
IMAGE CODE:
000
SUBJECT AGE:
CATEGORY:
จิตรกรรมฝาผนัง
PROVENANCE:
รองศาสตราจารย์กันต์ พูนพิพัฒน์
COVERAGE:
วัดหนองบัว อ.ท่าวังผา จ.น่าน ภาคเหนือ ประเทศไทย view map
ORIGINAL SIZE:
ขนาดของทั้งฝาผนัง วัดขอบด้านล่างถึงด้านบน ขนาด 823 x360 เซนติเมตร
DIGITAL SIZE:
000