วัดหนองบัว ทิศตะวันออก(กัณฑ์ที่ 5)1.2

Description

Digital Data

TITLE:
น่าน
AUTHOR:
หอภาพถ่ายล้านนา โดย มูลนิธิรองศาสตราจารย์ กันต์ พูนพิพัฒน์
KEYWORDS:
DESCRIPTION:
ภาพเขียนจิตรกรรมบริเวณฝั่งขวาของปราสาทพระพรหมจักรพรรดิแห่งเมืองอินทปัตถ์ เขียนเล่าเหตุการณ์ตอนกำเนิดนางเทวธิสังกา “เทวธิสังกา”เป็นชื่อของกุมารีที่มีรูปโฉมงดงามคล้ายเทพธิดาจึงให้ชื่อว่า “เทวธิสังกา” ในตอนนี้กล่าวถึงโหราทำนายชะตาชีวิตของนางเทวธิสังกาในวันที่พระราชกุมารีเทวธิสังกาประสูตินั้น ได้โปรดให้ประชุมเนมิตตกพราหมณ์ ตรวจพระลักษณะของพระราชธิดา เหล่าเนมิตตกพราหมณ์ตรวจเสร็จแล้วกราบทูลว่า ข้าแต่พระองค์ผู้ประเสริฐ พระราชธิดาของพระองค์บริบูรณ์ด้วยพระลักษณะ แต่ประสูติในพระฤกษ์ไม่ดี จักสิ้นพระชนม์ ด้วยถูกเสือกัดในเวลามีพระชนม์ 12 ขวบ แล้วจักกลับได้พระชนม์ในภายหลัง จักได้พระสามีที่เป็นบุรุษทุคคตะมาจากต่างประเทศ พระสวามีนั้นเป็นผู้มีบุญมากมีอานุภาพมาก จักปรากฏในชมพูทวีปทั้งสิ้น ในภาพจิตรกรรมจะเห็นพระพรหมจักรพรรดิพร้อมพระมเหษีประทับอยู่ในปราสาท มีพระราชธิดา ในบริเวณนี้มีภาษาล้านนากำกับอยู่ อ่านได้ความว่า “หมอหูรา” และ “พระยาถามหมอหูราว่า (ลูก) เราจักเป็นเช่นใดจา….”  พระพรหมจักรพรรดิและพระมเหสีประทับในปราสาท รูปแบบสถาปัตยกรรมคล้ายกับวัดในภาคเหนือ มีลักษณะเป็นสถาปัตยกรรมปีกนกลดสองชั้น ประดับด้วยช่อฟ้าและปั้นลมเป็นรูปตัวนาคและตัวเหงา หน้าแหนบหรือหน้าบันแกะสลักสวดลายพันธ์พฤกษา ด้านข้างมี “ร้านน้ำ” ตั้งหม้อน้ำอยู่ 2 ใบ ที่สามารถพบได้ในเรือนพักอาศัยของชนในล้านนา 

รูปแบบการแต่งกายในเครื่องแบบกษัตริย์ สวมกระบังหน้ามีกรรเจียกคือ เครื่องประดับหู มีรูปเป็นกระหนก ใช้ประกอบกับพระมหามงกุฎ พระชฎา หรือ รัดเกล้า และสวมกรองศอทับบนเสื้อแขนยาว มีทับทรวงและสายสังวาลสะพายแล่ง สวมพาหุรัดที่ต้นแขน นุ่งสนับเพลา คือ กางเกงขายาวประมาณครึ่งแข้งมีผ้าห้อยหน้า หรือ ชายไหวระหว่างชายแครง มีแถบผ้าปลายงอนหุ้มปลายขากางเกงทั้ง 2 ข้าง นุ่งโจงทับ ปัจจุบันยังหมายถึงกางเกงด้วย ราชาศัพท์ใช้ว่า พระสนับเพลา ไม่สวมฉลองพระบาท ส่วนมเหสีทรงเครื่องแบบหญิงในราชสำนักล้านนา คือ นำผ้าแถบสีเรียบมาห่มเฉียงแบบสไบหรือคล้องทิ้งชายไปด้านหลังเรียกว่า “สะหว้ายแหล้ง” หรือ “เบี่ยงบ้าย” นุ่งซิ่นตีนจก คือ ซิ่นที่ต่อด้วยตีนจก ซึ่งเป็นที่นิยมกันในหญิงชาวไทยวนของล้านนา ส่วนท้องซิ่นก็เป็นรูปแบบเฉพาะ ที่พบได้ในเมืองน่านเท่านั้น นับเป็นเอกลักษณ์อย่างหนึ่งของผ้าซิ่นตีนจกในเมืองน่าน พระเกษามุ่นมวย เรียกว่าเกล้าแบบ“ตั้งเกล้า” ไว้กลางศีรษะ มัดมวยด้วยสร้อยคำ หรือ สร้อยทอง เจาะหูใส่ “ลานหู” (มีลักษณะเป็นแผ่นใบลาน แผ่นเงิน หรือทองคำ นำมาม้วนแล้วใส่เข้าไป) ไม่สวมฉลองพระบาท

PUBLISHER:
หอภาพถ่ายล้านนา โดย มูลนิธิรองศาสตราจารย์ กันต์ พูนพิพัฒน์
OTHER CONTRIBUTORS:
หอภาพถ่ายล้านนา โดย มูลนิธิรองศาสตราจารย์ กันต์ พูนพิพัฒน์
DATE:
07/02/2558
RESOURCE TYPE:
จิตรกรรมฝาผนัง
FORMAT:
Image/jpeg
RESOURCE IDENTIFIER:
คณะกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิหอภาพถ่ายล้านนา ในกำกับของกรรมการอำนวยการหอภาพถ่ายล้านนา
SOURCE:
จิตรกรรมฝาผนัง
LANGUAGE:
ไทย/อังกฤษ
RELATION:
COVERAGE:
วัดหนองบัว อ.ท่าวังผา จ.น่าน ภาคเหนือ ประเทศไทย
RIGHT MANAGEMENT:
หอภาพถ่ายล้านนา โดย มูลนิธิรองศาสตราจารย์ กันต์ พูนพิพัฒน์

Physical Data

COLLECTION NAME:
น่าน
IMAGE CODE:
000
SUBJECT AGE:
CATEGORY:
จิตรกรรมฝาผนัง
PROVENANCE:
รองศาสตราจารย์กันต์ พูนพิพัฒน์
COVERAGE:
วัดหนองบัว อ.ท่าวังผา จ.น่าน ภาคเหนือ ประเทศไทย view map
ORIGINAL SIZE:
ขนาดของทั้งฝาผนัง วัดขอบด้านล่างถึงด้านบน ขนาด 823 x360 เซนติเมตร
DIGITAL SIZE:
000