วัดพระธาตุช้างค้ำวรวิหาร ทิศตะวันออก 4.1

Description

Digital Data

TITLE:
น่าน
AUTHOR:
หอภาพถ่ายล้านนา โดย มูลนิธิรองศาสตราจารย์ กันต์ พูนพิพัฒน์
KEYWORDS:
DESCRIPTION:

ภาพจิตรกรรมบริเวณด้านบนของฝาผนังช่องนี้ น่าจะเป็นกัณฑ์ที่ 5 กัณฑ์ชูชก แต่บริเวณด้านบนเสียหายลบเลือนค่อนข้างมาก จึงเหลือแต่ภาพของชูชกเดินออกกำแพงเมืองกลิงคราษฎร์ เพื่อไปขอสองกุมารจากพระเวสสันดร ซึ่งมีความโดยย่อว่า ยังมีพราหมณ์เข็ญใจไร้ญาติผู้หนึ่งชื่อ “ชูชก” เกิดในตระกูลโภวาทิกชาติ อาศัยอยู่ในละแวกบ้านทุนวิฏฐติดกับเมืองกลิงคราษฎร์  เที่ยวขอทานรวบรวมเงินไวได้ 100 กษาปณ์ และนำไปฝากไว้กับเพื่อนพราหมณ์ ผู้หนึ่งและเที่ยวขอทานต่อไปเป็นเวลานานก็มิได้กลับ ครั้นพราหมณ์ที่รับฝากเงินนั้นไว้ยากจนลงก็เอาทรัพย์

ของชูชกที่ฝากไว้ไปใช้จนหมด ต่อมาชูชกนึกได้ก็กลับมาทวงเงินคืน พราหมณ์ผัวเมียไม่มีจะให้จึงยกนางอมิตตดาบุตรสาวให้เป็นภรรยา ชูชกพามาสู่ที่อยู่ของตนนางได้ปฏิบัติต่อชูชกผู้เป็นสามีอย่างดี จนทำให้พราหมณ์หนุ่มๆทั้งหลายในแถบนั้นไม่พอใจในภรรยาของตน  เพราะปฏิบัติ สู้นางอมิตตดาไม่ได้ นางพราหมณีทั้งหลายถูกสามีด่าว่าก็โกรธ จึงพากันไปด่าว่านางอมิตตดา  ขณะที่นางลงไปตักน้ำที่ท่าน้ำเพี่อให้นางหนีไปเสีย

   เมื่อนางอมิตตดาถูกนางพราหมณีพากันมารุมด่าว่าเยาะเย้ยให้ได้รับความอาย ก็เสียใจจึงกลับมาเล่าเรื่องที่เกิดขึ้นให้ชู ชกฟัง และบอกชูชกว่าต่อไปจะไม่ทำงาน ซึ่งชูชกก็รีบจะทำงานเอง  แต่นางอมิตตดาไม่ยินยอมบอกว่าญาติ พี่น้องของนางไม่เคยใช้ สามีต่างทาส ในครั้งนี้เองเทพยดาที่เคยอนุเคราะห์พระเวสสันดรคราวยกสัตตสดกมหาทาน คิดจะช่วยพระเวสสันดรให้ได้บำเพ็ญปิยบุตรทานบริจาคเพิ่มบารมีขึ้นอีก จึงดลใจนางอมิตตดาให้ทราบเรื่องราวของพระเวสสันดรและบันดาลให้นางแนะนำชูชกไปขอพระชาลีกับกัณหามาเป็นทาส แต่ชูชกไม่อยากไป ครั้นจะไม่ไปก็กลัวนางจะหนีจึงจำใจรับคำ  นางก็จัดเสบียงกรังให้ชูชก  จัดการซ่อมแซมดูแลที่อยู่อาศัย ให้โอวาทแก่นางและกระทำประทักษิณภรรยาสามรอบ แล้วจึงแต่งตัวเป็นตาปะขาวดาบส ออกเดินทางไปยังกรุงสีพีราษฎร์ เที่ยวสืบถามชาวเมืองเกี่ยวกับพระเวสสันดร พวกชาวเมืองโกรธพากันขับไล่ชูชก เขาป่าไป  เทพยดาดลใจใหชูชกเดินหลงทางไปถึงแดนป่าที่เจตบุตรรักษา ชูชกหนีสุนัขของเจตบุตรขึ้นไปอยู่บนต้นไม้ แล้วรำพึงถึงคุณของพระเวสสันดรเปรียบดังแผ่นดิน น้ำ

ต้นโพธิ์ ต้นไทร ซึ่งมหาชนได้อาศัย เมื่อเจตบุตรพบชูชก ก็ตั้งใจจะยิงเสียให้ตายแต่แล้วกลับถามเรื่องราวดูก่อน ชูชกจึงหลอกเจตบุตรว่าตนเป็นฑูตถือพระราชสาส์นของพระเจ้ากรุงสญชัยไปเชิญพระเวสสันดรให้ เสด็จกลับพระนครเจตบุตรเชื่อจึงเชิญลงมาและยังนำอาหารมาให้

  จิตรกรรมด้านบนของผนังนี้ลบเลือนเสียหายไปเกือบหมด จึงทำให้มิสามารถเห็นภาพเหตุการณ์ต่างๆ ของกัณฑ์ที่ 5 ได้คงเหลือแต่เพียงกำแพงและประตูเมืองสีพี และมีชูชกเดินออกจากเมืองเพื่อไปขอสองกุมารจากพระเวสสันดรเท่านั้น

PUBLISHER:
หอภาพถ่ายล้านนา โดย มูลนิธิรองศาสตราจารย์ กันต์ พูนพิพัฒน์
OTHER CONTRIBUTORS:
หอภาพถ่ายล้านนา โดย มูลนิธิรองศาสตราจารย์ กันต์ พูนพิพัฒน์
DATE:
05/03/2567
RESOURCE TYPE:
ภาพเขียนจิตรกรรมฝาผนัง
FORMAT:
Image/jpeg
RESOURCE IDENTIFIER:
คณะกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิหอภาพถ่ายล้านนา ในกำกับของกรรมการอำนวยการหอภาพถ่ายล้านนา
SOURCE:
ภาพเขียนจิตรกรรมฝาผนัง
LANGUAGE:
ไทย/อังกฤษ
RELATION:
COVERAGE:
วัดพระธาตุช้างค้ำวรวิหาร อำเภอเมืองน่าน  จังหวัดน่าน ภาคเหนือ ประเทศไทย
RIGHT MANAGEMENT:
หอภาพถ่ายล้านนา โดย มูลนิธิรองศาสตราจารย์ กันต์ พูนพิพัฒน์

Physical Data

COLLECTION NAME:
น่าน
IMAGE CODE:
02_29_20240304_MR_วัดพระธาตุช้างค้ำ_40
SUBJECT AGE:
CATEGORY:
ภาพเขียนจิตรกรรมฝาผนัง
PROVENANCE:
ศาสตราจารย์กันต์ พูนพิพัฒน์
COVERAGE:
วัดพระธาตุช้างค้ำวรวิหาร อำเภอเมืองน่าน  จังหวัดน่าน ภาคเหนือ ประเทศไทย  view map
ORIGINAL SIZE:
2,288 x 575 cm
DIGITAL SIZE:
20267 x 28679  Pixels